• Polski
  • Deutsch
  • Română
  • Slovenčina
  • Русский
  • Français
  • English

Wyszukaj na stronie

Baza wiedzy

Poruszanie się samochodem a nieważne prawo jazdy – konsekwencje

Wiele osób nie pamięta, kiedy i na jaki okres otrzymało dokumenty takie jak paszport, dowód osobisty czy prawo jazdy. W związku z tym czasami okazuje się, że nie możemy jechać na planowane wakacje np. na Zanzibar, bo upłynęła ważność paszportu, tylko musi nam wystarczyć Hiszpania albo nie jesteśmy w stanie kupić czegoś na raty, bo dowód się przeterminował. O ile te sytuacje zazwyczaj nie niosą za sobą poważnych konsekwencji, o tyle nieważne prawo jazdy już tak. Czym kończy się poruszanie się samochodem bez ważnych uprawnień?

Do 2013 roku prawa jazdy były wydawane bezterminowo – większość kierowców po otrzymaniu uprawnień nie musiała się martwić o ich ważność. Niestety do czasu. Już za kilka lat, między 2028 a 2033 rokiem, każdy będzie zobowiązany do wymiany prawa jazdy i nie dostanie go na stałe. Dlaczego? Dokładnie od 19 stycznia 2013 roku wszystkie nowe prawa jazdy są terminowe, a maksymalna długość trwania uprawnień wynosi 15 lat.

Termin ważności prawa jazdy

Gdzie można sprawdzić termin ważności prawa jazdy? Na odwrocie dokumentu. W tabeli z informacjami o kategoriach widoczne są dwie daty – uzyskania oraz ważności prawa jazdy. Tu warto przypomnieć, że nawet obecnie nie zawsze uprawnienia wydawane są na 15 lat. O tym, czy będzie to krótszy okres, decyduje lekarz w trakcie badań niezbędnych do podejścia do egzaminu na prawo jazdy. Jeżeli uzna, że kierowca ma jakieś nieprawidłowości zdrowotne – najczęściej chodzi o wady wzroku – może skrócić okres ważności do 10, 5 lub 3 lat. Rzadko, ale zdarza się wydawanie praw jazdy wyłącznie na rok.

Dodatkowo krócej ważne są prawa jazdy na kategorie C, C1, C+E, C1+E, D, D1, D+E oraz D1+E – tu termin ważności to maksymalnie 5 lat.

Co grozi za brak ważnego prawa jazdy?

Do 2022 roku za poruszanie się bez ważnego prawa jazdy kierowcy groził mandat do 500 zł. Obecnie kwotę tę podwyższono trzykrotnie – aktualnie wynosi 1500 zł. Jeśli jednak policjanci stwierdzą szczególne uchybienia, np. termin ważności upłynął bardzo dawno albo jednocześnie kierowca stwarzał zagrożenie w ruchu drogowym, mogą nałożyć na niego grzywnę nawet do 5000 zł!

Jeszcze drożej będzie wtedy, gdy sąd zechce orzec dodatkową grzywnę – jest to możliwe zgodnie z obecnym taryfikatorem. Wówczas sąd ma prawo orzec nawet do 30 tys. zł kary oraz trzymiesięczny zakaz prowadzenia pojazdów.

Jeżeli kierowca w trakcie poruszania się samochodem bez ważnych uprawnień doprowadzi np. do kolizji drogowej, ubezpieczyciel może ubiegać się o regres ubezpieczeniowy, to znaczy zwrot kosztów wypłaconych z polisy OC.

Dodatkowo trzeba pamiętać, że w prawie jazdy może zostać zawarta informacja o konieczności kierowania w okularach – kod 01.01 lub szkłach kontaktowych – kod 01.06. Gdy w trakcie kontroli policjant stwierdzi brak okularów albo szkieł, ma prawo potraktować to jako jazdę bez prawa jazdy.

Z tych względów naprawdę warto co jakiś czas zaglądać do dokumentów i sprawdzać ich termin ważności.

Ile trzeba zapłacić za wymianę prawa jazdy?

A co jeśli prawo jazdy trzeba wymienić? Wówczas należy złożyć wniosek o wymianie w urzędzie miasta, urzędzie dzielnicy albo starostwie powiatowym w zależności od miejsca zamieszania. Niektóre miasta umożliwiają składanie wniosków także przez internet. Do wypełnionego formularza dołącza się potwierdzenie wniesienia opłaty za prawo jazdy – 100,50 zł, czyli 100 zł opłaty komunikacyjnej oraz 0,50 zł opłaty ewidencyjnej, aktualne zdjęcie (35 x 45 mm), kserokopię poprzedniego prawa jazdy, orzeczenie lekarskie w przypadku terminowych praw jazdy oraz dowód osobisty lub paszport do wglądu.

Przeważnie na nowy dokument czeka się do 9 dni. Co ważne, wymiana prawa jazdy jest konieczna nie tylko w przypadku upływu terminu jego ważności, lecz także zmiany imienia lub nazwiska – do 30 dni od zdarzenia oraz zagubienia albo zniszczenia dokumentu. Od 4 marca 2019 roku nie trzeba wymieniać prawa jazdy z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub zameldowania.

Jak działają systemy ostrzegające w trakcie cofania?
Systemy wspomagające bezpieczeństwo kierowcy, pasażerów i innych uczestników ruchu drogowego powoli stają się standardem. Marki motoryzacyjne z jednej strony same wprowadzają kolejne innowacje, a z drugiej są zmuszane do wdrażania niektórych rozwiązań w związku ze zmieniającymi się przepisami. Jak jest z systemami ostrzegającymi w trakcie cofania?
więcej
Łopatki przy kierownicy – jak to działa?
Do niedawna łopatki przy kierownicy kojarzyły się wyłącznie z bardzo szybkimi luksusowymi samochodami albo z grami komputerowymi. Dziś można je dokupić do wielu różnych modeli aut – to rozwiązanie stało się ogólnodostępne. Pytanie tylko, czy faktycznie to wygodny element, czy wyłącznie efektowny gadżet. Jak używać łopatek przy kierownicy?
więcej
Paliwo E10 – wszystko, co warto wiedzieć o nowej benzynie
Chociaż od pewnego czasu mówiło się, że od 1 stycznia 2024 roku benzyna E10 zastąpi Pb95, czyli format E5, część kierowców i tak była zaskoczona, gdy zobaczyła nowe oznaczenia. Czym charakteryzuje się paliwo E10? Kto może je tankować? I co zrobić, jeśli mimo wszystko chce się wlewać wersję E5?
więcej