Wtryskiwacze diesla i benzyny: usterki i eksploatacja
Awarie wtryskiwaczy objawiają się nierówną pracą silnika, spadkiem mocy, większym spalaniem, kłopotami z rozruchem i dymieniem z wydechu. W dieslu zbyt duża dawka paliwa może rozcieńczać olej i obciążać filtr DPF, a w benzynie przyczyną bywa po prostu zanieczyszczenie wtryskiwaczy. Przyczynę wskaże diagnostyka, bo podobne objawy ma wiele usterek.
Awarie wtryskiwaczy: objawy i przyczyny
Wtryskiwacz podaje do cylindra odmierzoną dawkę paliwa w ściśle ustalonej chwili. Kiedy dawka jest za duża, za mała albo źle rozpylona, spalanie przestaje być równe w poszczególnych cylindrach. Do usterek prowadzą trzy grupy przyczyn: zanieczyszczenie dyszy, zużycie lub nieszczelność części mechanicznej i uszkodzenie elementu elektrycznego, który otwiera wtryskiwacz.
Po objawach można rozpoznać, że coś jest nie tak, ale nie to, który wtryskiwacz zawodzi. Zwróć uwagę na:
- nierówną pracę silnika, szczególnie na biegu jałowym,
- chwilowy spadek mocy podczas przyspieszania,
- większe spalanie bez zmiany sposobu jazdy,
- trudny rozruch albo gaśnięcie silnika,
- dym z wydechu i zapach niespalonego paliwa.
Drżenie na postoju ma wiele możliwych źródeł, które zebrano we wpisie o tym, dlaczego silnik drży na biegu jałowym. Wzrost zużycia paliwa jako osobny problem opisuje tekst o przyczynach wysokiego spalania.
Mechanikowi pomoże każda obserwacja: czy objaw pojawia się na zimnym czy rozgrzanym silniku, na biegu jałowym czy pod obciążeniem, i od kiedy trwa. Dobrze jest też wiedzieć, czy ostatnio tankowano w nowym miejscu, bo zanieczyszczone paliwo potrafi uszkodzić kilka wtryskiwaczy naraz. Diagnosta odczyta błędy, sprawdzi korekty dawek poszczególnych cylindrów i porówna je między sobą.
Wtryskiwacze diesla (common rail)
W nowoczesnym dieslu common rail paliwo trafia do wspólnej szyny pod bardzo wysokim ciśnieniem, a wtryskiwacze otwiera sterownik. Takie rozwiązanie jest precyzyjne, ale wrażliwe: wtryskiwacze pracują pod dużym obciążeniem, a dysze mają bardzo małe otwory, więc zanieczyszczone lub zawodnione paliwo szybko je niszczy. Spotyka się wtryskiwacze elektromagnetyczne i piezoelektryczne. Te drugie są bardziej złożone, a ich regeneracja bywa trudniejsza albo niemożliwa.
Zużyty lub nieszczelny wtryskiwacz może podawać za dużo paliwa albo rozpylać je słabo. Silnik pracuje wtedy głośniej i nierówno, a z wydechu pojawia się dym. Jeżeli silnik nietypowo stuka, mocno dymi albo auto wyraźnie szarpie, nie jedź dalej: zatrzymaj się w bezpiecznym miejscu, wyłącz silnik i wezwij pomoc drogową. Naprawy elementów układu wysokiego ciśnienia dotyczy wpis o regeneracji części diesla.
Wtryskiwacze benzynowe
W silnikach benzynowych usterki wtryskiwaczy mają inny charakter niż w dieslu. Wtryskiwacze pracują pod mniejszym ciśnieniem, więc zwykle zawodzą przez osad na dyszy, nieszczelność lub uszkodzenie elektryczne. Objawem jest nierówna praca silnika albo kłopot z rozruchem.

Te same objawy mogą pochodzić z innej części układu. Zapchany filtr paliwa, słaba pompa paliwa, wadliwa szyna paliwowa, rozciągnięty łańcuch rozrządu albo wypadanie zapłonu spowodowane świecą lub cewką dają bardzo podobny obraz. Dlatego przed wymianą wtryskiwaczy warto zlecić odczyt błędów i sprawdzenie ciśnienia paliwa.
Zapach benzyny przy aucie i widoczny wyciek przy szynie paliwowej wymagają natychmiastowej reakcji. Wyłącz silnik, nie pal w pobliżu i zamów przewóz auta na lawecie.
Wtryskiwacze a DPF i olej
W dieslu usterka wtryskiwacza rzadko pozostaje sama. Gdy jeden z nich podaje za dużo paliwa, część nie zdąża się spalić. Niespalone paliwo i sadza obciążają filtr cząstek stałych, który wymaga wtedy częstszego wypalania. Dochodzi do tego rozcieńczanie oleju: paliwo spływa po ściankach cylindra do miski i obniża jego zdolność smarowania. Nie każdy wzrost poziomu oleju pochodzi z wtryskiwaczy, ale jeśli przybywa go bez widocznej przyczyny, przeczytaj, dlaczego przybywa oleju w silniku.
Zapchany filtr daje inne objawy niż wtryskiwacze, więc warto je odróżnić. Opisuje je wpis o objawach zapchanego filtra DPF. Odczytaj oznaczenie z obudowy filtra DPF lub FAP i wyszukaj je w filtrach DPF i FAP w Bazie katalizatorów. Pamiętaj, że DPF to osobna część od katalizatora, choć obie siedzą w układzie wydechowym.
Czyszczenie, regeneracja i wymiana
Wybór metody zależy od rodzaju usterki. Czyszczenie ma sens, gdy problemem jest osad na dyszy, a wtryskiwacz poza tym działa poprawnie. Wtryskiwacz sprawdza się wtedy na stanowisku badawczym, które pokazuje dawkę i kształt strumienia. Środki dolewane do paliwa bywają stosowane profilaktycznie, a o tym, kiedy mają sens, a kiedy nie, mówi wpis o środkach czyszczących układ paliwowy.
Regeneracja polega na wymianie zużytych części wewnątrz wtryskiwacza i ponownej kalibracji. Wymiana jest potrzebna, gdy element jest uszkodzony mechanicznie lub elektrycznie albo nie da się go przywrócić do parametrów. W wielu nowszych silnikach po montażu nowego lub zregenerowanego wtryskiwacza trzeba wprowadzić jego dane do sterownika, więc praca wymaga odpowiedniego sprzętu.
Podstawową ochroną jest dobre paliwo i filtr paliwa wymieniany w terminach z instrukcji producenta. Filtr zatrzymuje zanieczyszczenia, zanim dotrą do dysz, a w dieslu także wodę, która niszczy precyzyjne elementy.



