{"id":565,"date":"2018-10-25T14:26:11","date_gmt":"2018-10-25T12:26:11","guid":{"rendered":"https:\/\/test.poradnikkatalizatorow.pl\/?p=565"},"modified":"2026-11-04T22:03:36","modified_gmt":"2026-11-04T21:03:36","slug":"sonda-lambda-dlaczego-jest-niezbedna-w-aucie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poradnikkatalizatorow.pl\/pl\/sonda-lambda-dlaczego-jest-niezbedna-w-aucie\/","title":{"rendered":"Sonda lambda przed i za katalizatorem: rola czujnik\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Sonda przed katalizatorem i sonda za nim przekazuj\u0105 sterownikowi informacje potrzebne do r\u00f3\u017cnych zada\u0144. Wyja\u015bniamy ich rol\u0119 w regulacji mieszanki i obserwacji pracy uk\u0142adu oczyszczania spalin.<\/strong><\/p>\n

\"U\u017cywane<\/p>\n

Sonda lambda to po prostu czujnik, kt\u00f3ry montuje si\u0119 w uk\u0142adach wydechowych silnik\u00f3w spalinowych. Jego zadaniem jest pomiar zawarto\u015bci tlenu w wydzielanych przez auto spalinach.<\/p>\n

Kto\u015b powiedzia\u0142by - no dobrze, ale po co w\u0142a\u015bciwie mierzy\u0107 poziom tlenu w spalinach ? przecie\u017c wystarczy nam wiedzie\u0107 jaki jest poziom toksycznych dla cz\u0142owieka spalin.<\/p>\n

Ot\u00f3\u017c, tlen mierzymy w celu okre\u015blenia, czy mieszanka paliwowo-powietrzna spala si\u0119 w spos\u00f3b efektywny w cylindrach. Aby jednak sonda zadzia\u0142a\u0142a we w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b, musimy najpierw rozgrza\u0107 j\u0105 do odpowiednio wysokiej temperatury.<\/p>\n

Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 tajemnicza nazwa \u201elambda\u201d ? Ot\u00f3\u017c lambda, prawid\u0142owo kojarzy Wam si\u0119 z greck\u0105 liter\u0105, z kt\u00f3rej korzysta si\u0119 w oznaczeniu stosunku tlenu do paliwa we wspomnianej mieszance. Jaka ilo\u015b\u0107 powietrza jest zatem odpowiednia ? odpowied\u017a jest tu do\u015b\u0107 prosta - dok\u0142adnie taka, jaka jest potrzebna, aby konkretna ilo\u015b\u0107 paliwa mog\u0142a ulec spaleniu. Konkretne wyliczenia to temat na artyku\u0142 chemiczny, \u00a0warto jednak wiedzie\u0107, \u017ce na ka\u017cdy kilogram paliwa potrzebne jest 14,7 kg powietrza.<\/p>\n

Je\u015bli chcecie odnale\u017a\u0107 sond\u0119 we w\u0142asnym poje\u017adzie, szukajcie jej umieszczonej w specjalnie wygwintowanym dla niej otworze, znajduj\u0105cym si\u0119 pomi\u0119dzy kolektorem a katalizatorem. Je\u015bli posiadacie stosunkowo nowy samoch\u00f3d, znajdziecie dwie sondy - przed i za katalizatorem.<\/p>\n

Po co taka rozrzutno\u015b\u0107 ? - spytacie. Nie wystarczy jedna ? Spieszymy zatem z odpowiedzi\u0105. Zadaniem pierwszej z nich jest analiza spalin i ich sk\u0142adu oraz przesy\u0142anie informacji do sterownika silnika. Sygna\u0142 ten pomaga w dookre\u015bleniu odpowiedniej proporcji mieszanki paliwowo-powietrznej. Tak precyzyjnie skomponowana mieszanka trafia nast\u0119pnie do komory spalania.<\/p>\n

\"Beczka<\/p>\n

Zadaniem drugiej z nich jest diagnostyka (stad te\u017c wzi\u0119\u0142a si\u0119 jej nazwa - sonda diagnostyczna). M\u00f3wi\u0105c konkretniej - kontroluje czy oczyszczanie spalin jest prawid\u0142owe. R\u00f3wnie\u017c i z tej sondy, sygna\u0142 przesy\u0142any jest do sterownika silnika, by ten monitorowa\u0142 czy katalizator pracuje w spos\u00f3b prawid\u0142owy. M\u00f3wi\u0105c w prosty spos\u00f3b - w katalizatorze nast\u0119puje oczyszczanie spalin z toksycznych zwi\u0105zk\u00f3w - tlenk\u00f3w azotu, tlenku w\u0119gla oraz w\u0119glowodor\u00f3w. Wydajno\u015b\u0107 jego pracy okre\u015bla si\u0119 stopniem konwersji, kt\u00f3ry w aucie pozbawionym sondy wynosi do 60 %. W poje\u017adzie z sond\u0105 mo\u017ce wynosi\u0107 a\u017c 95 %.<\/p>\n

Od czego zale\u017cy jak\u0105 mieszank\u0119 powietrza i paliwa serwuje si\u0119 silnikowi ? Zale\u017cy to od aktualnych warunk\u00f3w jazdy - m.in. od pr\u0119dko\u015bci czy temperatury silnika.<\/p>\n

Sk\u0105d b\u0119dziemy wiedzie\u0107, \u017ce co\u015b jest nie tak z naszymi spalinami?<\/h2>\n

Gdy tylko warto\u015bci zbierane przez sondy b\u0119d\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 znacz\u0105co od tych przewidzianych przez producenta, na naszej desce rozdzielczej zapali si\u0119 ostrzegawczo lampka \u201echeck engine light\u2019 czyli popularnie zwana \u201ekontrolka silnika\u201d.<\/p>\n

Rys historyczny <\/h2>\n

Po raz pierwszy sond\u0119 lambda wykorzystano prawie 40 lat temu, a dok\u0142adnie w 1979 roku, a powodem ich wprowadzenia by\u0142y coraz bardziej rygorystyczne przepisy Stan\u00f3w Zjednoczonych dotycz\u0105ce emisji spalin. Obecnie samochody maj\u0105 nawet wi\u0119cej ni\u017c jedn\u0105 sond\u0119, kt\u00f3re montuje si\u0119 przed katalizatorem samochodowym i za nim.<\/p>\n

W roku 1992, sta\u0142y si\u0119 obowi\u0105zkowym wyposa\u017ceniem uk\u0142adu wydechowego, a osiem lat p\u00f3\u017aniej zacz\u0119to je r\u00f3wnie\u017c umieszcza\u0107 w pojazdach z silnikiem Diesla.<\/p>\n

Dawniej, aby sonda zadzia\u0142a\u0142a w spos\u00f3b prawid\u0142owy, potrzebne by\u0142o osi\u0105gni\u0119cie temperatury 300 stopni Celsjusza. Temperatura ta jest trudna do osi\u0105gni\u0119cia je\u015bli ograniczamy si\u0119 na je\u017adzie po mie\u015bcie i kr\u00f3tkich odcinkach. Obecnie wi\u0119c montuje si\u0119 specjalnie grza\u0142ki, dzi\u0119ki kt\u00f3rym sonda ju\u017c po 30 sekundach jest gotowa do rozpocz\u0119cia w\u0142a\u015bciwej pracy.<\/p>\n

\"Stos<\/p>\n

Co najcz\u0119\u015bciej powoduje uszkodzenia tej ma\u0142ej, ale wa\u017cnej cz\u0119\u015bci?<\/h2>\n

Do najcz\u0119stszych czynnik\u00f3w powoduj\u0105cych zniszczenie sondy s\u0105 czynniki mechaniczne (np. drgania czy uderzenie kamieniem nieos\u0142oni\u0119tej lambdy), \u00a0wilgo\u0107, zbyt wysoka temperatura ale te\u017c korzystanie z paliwa z\u0142ej jako\u015bci, niskooktanowej, zawieraj\u0105cej w sobie zanieczyszczenia lub o\u0142\u00f3w. \u00a0Co istotne, \u017cywotno\u015b\u0107 sondy, kt\u00f3ra nie jest podgrzewana wynosi oko\u0142o 80 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w. \u00a0Z grza\u0142k\u0105 jednak, zwi\u0119ksza si\u0119 ona a\u017c dwukrotnie !<\/p>\n

Cz\u0119stym jest \u201ezapchanie\u201d sondy, polegaj\u0105ce na osadzeniu si\u0119 na ceramice sadzy. Czas dzia\u0142ania sondy stopniowo zwi\u0119ksza si\u0119, a\u017c do momentu, w kt\u00f3rym nie jest w stanie dzia\u0142a\u0107 prawid\u0142owo.<\/p>\n

Jakie s\u0105 objawy awarii sondy lambda?<\/h2>\n

Dwa niepokoj\u0105ce objawy, na kt\u00f3re musimy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 to zwi\u0119kszenie zu\u017cycia paliwa z jednoczesnym spadkiem mocy silnika.\u00a0 Warto w\u00f3wczas reagowa\u0107 szybko, poniewa\u017c awaria ta wi\u0105\u017ce si\u0119 ze sporymi stratami dla naszego portfela - spalanie wzrosn\u0105\u0107 mo\u017ce bowiem a\u017c o 50 % ! Wzrost spalania odnotowywane jest cz\u0119sto w je\u017adzie po mie\u015bcie, nie zawsze na dalekich trasach.\u00a0 Dodatkowo gdy paliwo spalane jest dopiero w uk\u0142adzie wydechowym, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do znacznego wzrostu temperatury i zniszczenia katalizatora. W drastycznych przypadkach, gdy zaniedbamy problem, temperatura mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 tak bardzo, \u017ce dojdzie do samozap\u0142onu, co jest ogromnie niebezpieczne.<\/p>\n

Dodatkowo warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na samoistnie zmiany pr\u0119dko\u015bci obrotowej silnika, wydobywanie si\u0119 czarnego dymu z rury wydechowej i wykazanie w pomiarach spalin zwi\u0119kszonej ilo\u015bci w\u0119glowodor\u00f3w i tlenk\u00f3w w\u0119gla.<\/p>\n

Co zrobi\u0107 by zapobiec awarii sondy lambda? <\/h2>\n

Profilaktyka jest tu niezwykle istotna. Kontroli nale\u017cy dokonywa\u0107 co oko\u0142o 30 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w. Nie jest ona droga, a pozwoli zaoszcz\u0119dzi\u0107 nam wymiany cz\u0119\u015bci, zepsucia katalizatora czy podzespo\u0142\u00f3w silnika. Ponadto chronimy \u015brodowisko.<\/p>\n

Podczas kontroli, mechanik dokonuje odczytu pami\u0119ci b\u0142\u0119d\u00f3w na komputerze, dokonuje r\u00f3wnie\u017c por\u00f3wnania warto\u015bci z sondy z w\u0142asnymi urz\u0105dzeniami diagnostycznymi. Weryfikacji zostaje poddany tak\u017ce wygl\u0105d sondy. Niepokoj\u0105ce jest zaobserwowanie nalot\u00f3w :<\/p>\n

Czerwony lub bia\u0142y - stosowanie szkodliwych dodatk\u00f3w do paliwa<\/p>\n

Czarny, t\u0142usty nalot - \u00a0m\u00f3wi nam o nadmiernym zu\u017cyciu paliwa,<\/p>\n

Zielony - z kolei o przedostaniu si\u0119 p\u0142ynu ch\u0142odniczego do komory spalania<\/p>\n

Br\u0105zowy - mieszanka powietrzno-paliwowa jest zbyt bogata w tlen, konieczne jest w\u00f3wczas sprawdzenie ci\u015bnienia paliwa<\/p>\n

Najwi\u0119ksi producenci sondy lambda :<\/p>\n